Yedekleme ve Felaket Kurtarma Sistemleri
Yedekleme (Backup) ve Felaket Kurtarma (Disaster Recovery) Sistemleri
Günümüzde şirketlerin en değerli varlığı veridir. Sunucular, sanal sistemler, muhasebe yazılımları, kamera kayıtları ve kurumsal dokümanlar; yedekleme ve felaket kurtarma sistemleri olmadan ciddi risk altındadır.
Donanım arızaları, siber saldırılar, yangın, su baskını veya kullanıcı hataları; saniyeler içinde geri dönülemez veri kayıplarına yol açabilir. Bu riskleri ortadan kaldırmanın tek yolu, doğru planlanmış yedekleme ve felaket kurtarma altyapısıdır.
Yedekleme (Backup) Nedir?
Yedekleme; sistemlerde bulunan verilerin belirli periyotlarla başka bir ortamda kopyalanarak saklanmasıdır.
Yedekleme sayesinde:
• Veri silinmesi veya bozulması durumunda geri dönüş sağlanır
• Sistem çökmesi sonrası hızlı toparlanma yapılır
• İş sürekliliği korunur
Yedekleme Türleri
🔹 Lokal Yedekleme
Veriler, aynı lokasyonda bulunan harici disk, NAS veya storage cihazlarına yedeklenir.
🔹 Harici / Off-site Yedekleme
Yedekler, farklı bir fiziksel lokasyonda saklanır. Yangın ve afet risklerine karşı güvenlidir.
🔹 Bulut Yedekleme
Veriler şifreli şekilde bulut ortamına aktarılır. Uzaktan erişim ve yüksek güvenlik sağlar.
Felaket Kurtarma (Disaster Recovery) Nedir?
Felaket kurtarma; bir sistemin tamamen devre dışı kaldığı durumlarda, yedek sistemler üzerinden hizmetin tekrar ayağa kaldırılması sürecidir.
Felaket kurtarma senaryoları şunları kapsar:
• Sunucu çökmesi
• Yangın veya doğal afet
• Fidye yazılımı (ransomware) saldırıları
• Elektrik ve altyapı kesintileri
DR sistemleri sayesinde, şirketler saatler veya günler sürecek kesintiler yerine dakikalar içinde çalışmaya devam edebilir.
Yedekleme ve Felaket Kurtarma Arasındaki Fark
• Yedekleme, veriyi korur
• Felaket kurtarma, sistemi çalışır hale getirir
Bu iki yapı birlikte planlanmadığında, yedek alınsa bile sistemlerin tekrar devreye alınması mümkün olmayabilir.
Hukuki ve Mevzuat Açısından Yedekleme ve Felaket Kurtarma
Yedekleme ve felaket kurtarma sistemleri, birçok mevzuat ve standart kapsamında doğrudan veya dolaylı bir zorunluluktur.
📜 İlgili Hukuki Dayanaklar
🔹 KVKK (6698 Sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu)
• Kişisel verilerin kaybolmasını önlemek için teknik ve idari tedbirler alınmalıdır
• Veri kaybı yaşanması durumunda, kurum hukuki sorumluluk altına girer
🔹 Türk Ticaret Kanunu
• Ticari kayıtların güvenli şekilde saklanması ve erişilebilir olması gerekir
• Veri kaybı, mali ve hukuki yaptırımlara yol açabilir
🔹 İş Sağlığı ve Güvenliği Mevzuatı
• Acil durum ve iş sürekliliği planları kapsamında, kritik sistemlerin korunması beklenir
🔹 ISO 27001 Bilgi Güvenliği Standardı
• Yedekleme politikaları
• Felaket kurtarma planları
• Test edilmiş geri dönüş senaryoları
bu standardın temel gereklilikleri arasındadır.